Objęcie majątkiem wspólnym uprawnień i roszczeń wynikających z umowy leasingu miało ten skutek, że konieczne było ich uwzględnienie przy ustalaniu składu majątku wspólnego. Późniejsze (mające miejsce już po ustaniu wspólności majątkowej) przekształcenie roszczenia o zakup koparko-ładowarki w prawo własności tej maszyny nie zmieniło wspólnego charakteru praw majątkowych stron, skoro bowiem roszczenie o nabycie niepodzielnego przedmiotu przysługiwało im wspólnie, to tak samo traktować należy prawo, które powstało w wyniku realizacji tego roszczenia, nawet jeśli nabycie własności nastąpiło w wyniku czynności podjętych przez jednego małżonka po ustaniu wspólności (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2015 roku, sygn. akt: II CSK 322/14, LEX nr 1665584).
Spis treści:
- Czego dotyczyła sprawa? Istota problemu prawnego
- Stanowisko Sądu Najwyższego
- Chcesz skutecznie zabezpieczyć swoje prawa majątkowe przed sądem?
- Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czego dotyczyła sprawa? Istota problemu prawnego
Podstawowym zagadnieniem, którym zajął się Sąd Najwyższy, była kwestia, w jaki sposób powinny być rozliczone w postępowaniu o podział majątku wspólnego koszty i korzyści wynikające z umowy leasingu z opcją zakupu przedmiotu tej umowy, zawartej przez jednego z małżonków w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą w czasie obowiązywania wspólności majątkowej małżeńskiej, opłacanej w przeważającej części z majątku wspólnego. O wycenie majątku firmowego piszemy też w poradniku o gabinecie stomatologicznym w podziale majątku.
Zarówno Sąd I, jak i II instancji uznały, że właściwa będzie w tym wypadku konstrukcja rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestnika, którym stała się koparko-ładowarka CAT/INNA po skorzystaniu przez uczestnika z opcji kupna, a co za tym idzie zastosowały przepis art. 45 § 1 w zw. z art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Stanowisko Sądu Najwyższego
Skład majątku według stanu z chwili ustania wspólności, wartość z dnia podziału
Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, stanął na stanowisku, że podział majątku wspólnego następuje przy uwzględnieniu jego wartości z dnia dokonywania podziału, ale według stanu istniejącego w chwili ustania wspólności majątkowej. W rozpoznawanej sprawie w chwili ustania wspólności majątkowej w skład majątku wspólnego wchodziło wynikające z umowy leasingu prawo użytkowania maszyny CAT/INNA i roszczenie o jej nabycie.
Nie ma znaczenia, że umowę leasingu zawarł tylko jeden z małżonków
To, że umowa leasingu zawarta została jedynie przez uczestnika, nie miało znaczenia w realiach niniejszej sprawy, z uwagi na ustabilizowaną od dawna wykładnię przepisów prawa rodzinnego dotyczących wspólności majątkowej, odróżniających stosunki majątkowe zewnętrzne i stosunki wewnętrzne między małżonkami. Istotą wspólności majątkowej małżeńskiej jest to, że o przynależności konkretnego prawa do określonej masy majątkowej małżonków (majątku wspólnego, majątku odrębnego) decydują przepisy prawa rodzinnego, nie zaś to, czy dany przedmiot majątkowy nabyty został w wyniku czynności dokonanej przez jednego czy też przez oboje małżonków.
Wykup po ustaniu wspólności nie zmienia wspólnego charakteru prawa
Objęcie majątkiem wspólnym uprawnień i roszczeń wynikających z umowy leasingu miało ten skutek, że konieczne było ich uwzględnienie przy ustalaniu składu majątku wspólnego. Późniejsze (mające miejsce już po ustaniu wspólności majątkowej) przekształcenie roszczenia o zakup koparko-ładowarki w prawo własności tej maszyny nie zmieniło wspólnego charakteru praw majątkowych stron, skoro bowiem roszczenie o nabycie niepodzielnego przedmiotu przysługiwało im wspólnie, to tak samo traktować należy prawo, które powstało w wyniku realizacji tego roszczenia, nawet jeśli nabycie własności nastąpiło w wyniku czynności podjętych przez jednego małżonka po ustaniu wspólności. W tym wypadku dokonanie zakupu stanowiło działanie mające na celu zachowanie wspólnego prawa. Rozwiązanie takie odpowiada założeniom przyjmowanym od dawna w orzecznictwie i to nie tylko w zakresie realizacji roszczeń wchodzących w skład majątku wspólnego, ale także mniej pewnych uprawnień, jakie wynikają z ekspektatywy.
Rozstrzygnięcie
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy postanowienie Sądu II instancji uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Chcesz skutecznie zabezpieczyć swoje prawa majątkowe przed sądem?
Nazywam się Joanna Skoczylas i jestem adwokatem w Warszawie posiadającym 14-letnie doświadczenie w sprawach z zakresu prawa rodzinnego. Na co dzień reprezentuję klientów w Kancelarii Adwokackiej Glass-Brudziński A. Adwokaci i Radcy Prawni. Moja wieloletnia praktyka pozwala mi przeprowadzić Cię przez podział majątku, chroniąc majątek, na który pracowały pokolenia Twojej rodziny.
Skontaktuj się ze mną bezpośrednio w Kancelarii Glass-Brudziński A. Adwokaci i Radcy Prawni – wspólnie przejdziemy przez podział majątku, krok po kroku redukując Twój stres i maksymalizując szanse na uwzględnienie wszystkich zgłoszonych żądań, w tym tych dotyczących umowy leasingu. To Ty i Twoje poczucie bezpieczeństwa jesteście dla nas priorytetem. Nasz zespół to doświadczeni eksperci prawa cywilnego i rodzinnego, którzy z pełnym zaangażowaniem i otwartością pomagają klientom przejść przez zawiłe przepisy prawne regulujące podział majątku wspólnego.
Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami już dziś na www.glassbrudzinski.pl i umów się na spotkanie z adwokat Joanną Skoczylas.
Zapraszamy do kontaktu:
Kancelaria Adwokacka Glass-Brudziński i Wspólnicy | ul. Łucka 15 lok. 1001, 00-842 Warszawa | Strona internetowa: glassbrudzinski.pl
Skuteczność. Doświadczenie. Bezpieczeństwo Twoje i Twojej rodziny.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Nie. Do momentu wykupu właścicielem samochodu pozostaje firma leasingowa. Podziałowi podlega jedynie prawo do korzystania z rzeczy oraz prawo do jej wykupu (tzw. ekspektatywa).
Tak. Jeśli umowę podpisano w trakcie trwania małżeńskiej wspólności majątkowej, prawa do leasingu są wspólne, nawet jeśli umowę leasingową zawarł tylko jeden małżonek w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej.
Przedmiot (np. samochód) z mocy prawa staje się składnikiem majątku wspólnego. Przy podziale majątku uwzględnia się jego aktualną wartość rynkową, a nie cenę z faktury wykupowej.
W takiej sytuacji przedmiot leasingu po jego wykupieniu stanowi majątek osobisty. Niemniej jednak, jeśli środki pieniężne na raty płacone w czasie trwania małżeńskiej wspólności majątkowej pochodziły z majątku wspólnego, wówczas drugi małżonek ma prawo żądać zwrotu połowy wartości wszystkich zapłaconych rat jako nakładu z majątku wspólnego na majątek osobisty.
Tak, poprzez cesję umowy. Wymaga to jednak zgody firmy leasingowej, która zbada zdolność kredytową osoby przejmującej umowę.







